ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΕΙΣ – Κριτικά σχόλια του ΠΑΝΑΓΙΩΤΗ ΔΡΑΚΟΠΟΥΛΟΥ σε εκδόσεις που φέρουν το σήμα της ΕΠΤΑΛΟΦΟΥ

π. Σταμάτης Σκλήρης

Άσκηση Μυστική

Πρόκειται για ομιλίες του πατρός Σταμάτη στο ραδιόφωνο της Εκκλησίας Πειραιά. Ο π. Σταμάτης  δεν αναλύει σε καθημερινή γλώσσα τη θεματολογία της μυστικής θεολογίας, αλλά ζώντας μέσα στη ζώσα πνευματικότητά της, την διδάσκει μιλώντας σε θέματα της καθημερινής ζωής. Δεν «κάνει κήρυγμα» όπως έχουμε συνηθίσει να χαρακτηρίζουμε τις ηθικές συμβουλές του παπά τις Κυριακές. Μακριά από αυτόν κάθε τέτοια υπόθεση. Ο π. Σταμάτης μεταφέρει τη μυστική άσκηση στο επίπεδο της καθημερινής ζωής ενός ζευγαριού, μιας οικογένειας. Χωρίς περίπλοκες έννοιες, διδάσκει την εφαρμογή της μυστικής στη σύγχρονη ζωή, έτσι ώστε να μετατρέψουμε την απλή καθημερινότητα σε άσκηση.

Το καίριο ερώτημα στο οποίο επιχειρεί να δώσει απάντηση ο συγγραφέας είναι , όπως το θέτει εύστοχα  ο ίδιος: «Μπορεί ο άνθρωπος (και όχι µόνο ο ασκητής µοναχός) να ζήσει ως µέλος της Εκκλησίας του Χριστού χωρίς καµµία ασκητική προσπάθεια; ∆υστυχώς, στις µέρες µας η άσκηση, όπως και άλλα πράγµατα της ζωής κατά Χριστόν, έχει τυποποιηθεί, και µοιάζει σαν φαρισαϊκή υποκρισία µερικές φορές. Επίσης, για µερικούς θυµίζει µόνο συναξάρια και µοναστήρια. Τα κείµενα που ακολουθούν µιλούν όχι για µια µεγαλόστοµφη δήθεν ασκητικότητα. Η λέξη «µυστική άσκηση» εννοεί την κρυµµένη από σεµνότητα ταπεινή προσπάθεια του ανθρώπου, που έχει απογοητευθεί από τα ανθρώπινα σχέδια και καταφεύγει στη θεία αρωγή».

Θα πρόσθετα ότι οι ομιλίες του συνιστούν διδασκαλία υπέρβασης του εγώ, τόσον ώστε να νιώσει ο άνθρωπος την άφεση του εαυτού του στα χέρια όχι μοίρας αλλά του Πατέρα του και Προστάτη του. Και προϋπόθεση για να το νιώσει αυτό είναι να πλησιάζει με απομάκρυνση του εγώ του, με τρυφερότητα στην ψυχή του άλλου, του  κοντινού του, του πλησίον του.

Με αυτή τη σκέψη ο π. Σταμάτης ομιλεί όχι στον ιδεατό άνθρωπο των κηρυγμάτων αλλά στον πραγματικό άνθρωπο, στο μέλος της σημερινής κοινωνίας, στο μέλος μιας σύγχρονης οικογένειας που έχει προβλήματα, εντάσεις, διαφωνίες.

Θα ήταν απρέπεια προς τον αναγνώστη να μην αναφερθώ στην ουσιαστική ιδιότητα του π. Σταμάτη. Δεν πρόκειται απλώς για εμπνευσμένο ιερέα. Είναι ένας από τους ελάχιστους αγιογράφους και ζωγράφους μας που προχωράει με τόλμη σε νέα γλώσσα της αγιογραφίας. Οι περισσότεροι πιστοί δεν την αποδέχονται. «Δεν μπορώ να προσευχηθώ σε μιαν εικόνα του» ακούω συχνά. Εύλογο, διότι ο μέσος πιστός έχει συνδέσει την πίστη του με το καθιερωμένο (ακόμη κι ο όρος το δηλώνει), με το σύνηθες, που το ονομάζει παράδοση.  Ωστόσο, ο π. Σταμάτης με το έργο του θητεύει στην μυστική αγιογραφία (το φωτεινό μπλε είναι το χρώμα της μυστικής του γλώσσας) και εύχομαι να έλθει η ώρα όπου το κοινό θα μπορέσει να την αγκαλιάσει. Οι Εκδόσεις Επτάλοφος πρόσθεσαν στην κομψή έκδοση των ομιλιών και δείγματα αυτού του έργου δίνοντας μια ιδιαίτερη ποιότητα στο βιβλίο.

Συνιστώ το βιβλίο σε όσους αναζητούν μια εφαρμογή της μυστικής στην καθημερινή ζωή, αλλά και σε εκείνους που θέλουν να αντιληφθούν τις πνευματικές προϋποθέσεις που μπορεί να έχει η ζωή τους.