Μάρκος Πασάς (Πιτσιπιός) 1824 – 1888

Ο Μάρκος Πασάς, υπήρξε διαπρεπής Έλληνας της διασποράς. Αποτελεί μέχρι σήμερα ένα ζωντανό θρύλο σε όλη την Τουρκική επικράτεια, αν και παραμένει εντελώς άγνωστος στον Ελλαδικό χώρο. Οι αποσπασματικές διηγήσεις της μητέρας μου, με ώθησαν σε μία προσωπική και πολύχρονη έρευνα για αυτόν τον εξαιρετικό άνθρωπο, στην διάρκεια της οποίας πολλά νέα στοιχεία ήρθαν στο φως. Η αποκατάσταση κάποιων ανακριβειών γύρω από την καταγωγή του, τον βίο και το έργο του, με οδήγησαν στην συγγραφή αυτού του πονήματος…  Ο Μάρκο Πασάς υπήρξε ένας μορφωμένος, υπομονετικός, συνετός, ευγενής ιατρός και φιλάνθρωπος, ο οποίος ήταν πολύ αγαπητός στους φοιτητές του, στο λαό αλλά και στην Υψηλή Πύλη… Η φήμη του με τον καιρό εξαπλώθηκε και με το πέρασμα των χρόνων έγινε θρύλος. Η έκφραση “πες τον καημό σου στον Μάρκο Πασά” ήταν και παραμένει πολύ διαδεδομένη στον τουρκικό λαό…. Ο Μάρκος Πασάς άφησε ανεξίτηλο το στίγμα του τόσο στον πολιτισμό όσο και στον εκπαιδευτικό τομέα της σύγχρονης Τουρκίας.
Δέσποινα Παπαδοπούλου – Ανάτς (δισέγγονη)